سیزدهبهدر
... در باورهای مردم ایران باستان کیومرث آغاز آفرینش است.طبق آنچه ابوریحان بيروني در کتاب آثار الباقيه گفته است : مشيه و مشيانه که پسر و دختر دوقلوي کيومرث بودند روز سيزده فروردين به وسيله گره زدن دو شاخه با هم ازدواج کردند و امروز هم دختران و پسران دم بخت براي به همین منظورنيت مي کنند و سبزه گره مي زنند. ...
پیشینهٔ تاریخی
در باورهای مردم ایران باستان کیومرث آغاز آفرینش است.طبق آنچه ابوریحان بيروني در کتاب آثار الباقيه گفته است : مشيه و مشيانه که پسر و دختر دوقلوي کيومرث بودند روز سيزده فروردين به وسيله گره زدن دو شاخه با هم ازدواج کردند و امروز هم دختران و پسران دم بخت براي به همین منظورنيت مي کنند و سبزه گره مي زنند. اما باید آگاه باشیم که در هیچ جایی نوشته نشده که سیزدهمین روز فروردین نحس است. مثلا در صفحهً 266 آثارالباقيه جدولي براي سعد و نحس بودن روزها آورده شده که در آن روز سيزده نوروز که متعلق به ایزد تیشتر است کلمه سعد آمده است.عده ای معتقدند که چون در اسلام عدد 13 نحس است ایرانیان پس از گرویدن به اسلام این روز را نحس دانسته اند !
دورهٔ قاجار
عبدالله مستوفی در کتاب «شرح زندگانی من» چگونگی انجام این مراسم در دورهٔ قاجار را با ذکر جزئیات شرح دادهاست. ادوارد یاکوب پولاک هم كه شناخت كاملي از اين جشن نداشته است در مورد مراسم سیزدهبهدر چنین مینویسد:
سرانجام روز سیزدهم، یعنی آخرین روز عید فرا میرسد. مطابق با یک رسم کهن گویا تمام خانهها در چنین روزی معروض خطر ویرانی هستند. به همین دلیل همه از دروازهٔ شهر خارج میشوند و به باغها روی میآورند!! [۲]
دكتر فريدون جنيدي مي گويد : « سبزه ای که برای خوان نوروزی سبز می کردند وتا روز سیزدهم خرم می ماند را در این روز که تیشتر نام داشت و برای سپاس از تیشتر ایزد که آب را به جهانیان نثار می کند به آبهای روان نثار می کردند.»
منبع:ویکی پدیا